Xin chào bạn đọc của chiếc blog non trẻ Deutschland Mittendrin. Hơn nửa năm trời mình không đăng thêm gì ở đây, hy vọng mọi người vẫn chưa quên mình, há 😀 Từ bài viết cuối hồi hè năm rồi, mình đã hoàn thành luận án Thạc Sỹ, cũng đã nhận kết quả và có bằng tốt nghiệp tạm thời. Mình còn không tin nổi vào mắt mình nữa cơ! Hôm thuyết trình luận án, mình run cực, chặng đường 8 năm trời nay gần đến hồi kết. Nếu không vì trước đó đã có một mùa hè quá đỗi tuyệt vời với bạn bè, mấy hôm lên cô chú Kießling chơi để sạc năng lượng, mùa viết luận văn chắc chắn đã thê thảm và căng thẳng hơn rất rất nhiều.
Sáu tháng nhiều mental breakdowns – khủng hoảng tinh thần với không biết bao nhiêu lần gọi ba mẹ, em gái, bạn bè vì muốn bỏ cuộc, vừa kết thúc thì cuộc chiến rải đơn, tìm việc, đi phỏng vấn gay go giữa khủng hoảng kinh tế đã bắt đầu. Nhưng cũng trong chính thời gian này, mình lần đầu tiên cảm nhận mình được sống là chính mình. May mắn gặp gỡ, trò chuyện cùng những người xuất chúng và đầy đam mê, mình trưởng thành lên nhiều, dũng cảm lên một chút xíu. Và giờ, một chương mới của cuộc đời đang bắt đầu, sẽ bận rộn nhiều nhưng mình vẫn muốn chăm chút cho blog, lên bài thường xuyên hơn và mong được đồng hành cùng các bạn cũng trong giai đoạn chớm xây dựng sự nghiệp sau giảng đường Đại Học như mình.
Trời ơi dài dòng quá rồi haha, cùng mình điểm lại một số sự kiện trong gần 10 tháng qua cùng với những bài học mình nghiệm ra trong học kỳ cuối cùng ở TUM cũng như bước chân chập chững vào thế giới người đi làm há.
I. Mình nộp luận án Thạc Sỹ – tài liệu học thuật cuối cùng của đời sinh viên
Giai đoạn sáu tuần trước khi nộp bài, mình căng thẳng tột độ, chắc cũng như bao sinh viên Thạc sỹ khác cùng cảnh ngộ. Không biết bao nhiêu lần muốn bỏ cuộc. Không biết bao nhiêu tin nhắn đến lũ bạn thân “Mày ơi tao không viết nổi nữa! Không thể đẻ thêm một dòng chữ nào nữa rồi”. Tầm đó, mình sợ họp với anh chàng nghiên cứu sinh hướng dẫn viết còn hơn sợ đụng mặt người yêu cũ. Không phải ảnh quát nạt gì, cũng chẳng vì ảnh khó khăn, bắt bẻ. Chỉ đơn giản là ảnh feedback vô thưởng vô phạt đến nỗi mình nghi ngờ tâm huyết của ảnh dành cho chính đề tài pin thể rắn mà anh là người duy nhất trong khoa đảm nhiệm.
Hầu như, mỗi buổi họp chỉ có mình huyên thuyên về kết quả này, hướng đi kia nhưng điều duy nhất mình nhận được là .. lời nhắc deadline. Với một con người đã không thích thì không làm, mà đã chọn lựa nhiệt huyết tìm hiểu cái gì là phải đào cùng bới tận, buồn vui với công việc đến cùng, mình thực sự cảm thấy tuột hứng vô cùng. Mình hay nói vui với bạn bè, anh NCS khiến mình đau khổ còn hơn khối trap boys! Thời gian đó, ảnh chỉ giục viết cho nhanh, cho nhiều, cho đủ mà thôi. Mình ghét viết. Lúc đó, mọi nỗi lực viết bất kỳ thứ gì, từ email đến trả lời tin nhắn, đều lấy đi rất rất nhiều năng lượng của mình.
Nhưng quá trình viết bài cũng dạy mình cực kỳ nhiều điều, nhiều kỹ năng chắc chắn không thừa mai sau. Mình học cách chấp nhận những cảm xúc tiêu cực. Học nhiều kỹ năng giữ bản thân bình tĩnh để làm việc hiệu quả bốn đến sáu tiếng một ngày và viết miệt mài, dẫu mình không thích viết hời hợt. Mình học được cách kiên nhẫn với bản thân, hiền hòa và dịu dàng hơn với chính bản thân mình. Mình chia nhỏ đầu việc, học cách ngừng cầu toàn trong mọi khâu viết và chỉnh sửa. Mình làm việc năng suất nhưng không gán giá trị bản thân vào những con số vô hồn, như là ngày viết được mấy trang, đọc được bao nhiêu bài báo. Thay vì lo lắng, mình tập thở chậm mỗi khi âu lo. Tập bắt đầu ngồi vào bàn viết không cần động lực. Vì chỉ khi ta bắt đầu hành động, ta mới có “đà” để tiến tới.
II. Tìm việc làm – Mình học cách kiểm soát lo âu và giữ niềm tin vào chính bản thân
Sau khi tốt nghiệp, mình bước ra đời trong thời điểm đầy thử thách: thị trường lao động chật chội, kinh tế suy thoái, và những bản CV gửi đi không biết bao lần vẫn lặng im. Sau một chặng đường dài nỗ lực, bỗng dưng mình thấy trống rỗng. Một mục tiêu lớn vừa hoàn thành, nhưng lại khiến mình thấy chông chênh vô cùng.
Mình gửi đi khoảng chừng trên dưới năm chục bộ hồ sơ cho tất cả các vị trí khả dĩ. Lác đác một vài cú điện thoại screening từ HR. Hai cuộc phỏng vấn và không một lời hồi âm được nhận lại. Dù buồn nhiều và hoang mang, mình biết ơn vì mình từ lâu đã từ bỏ cách tiếp cận “Mọi việc phải hoàn hảo”. Thay vào đó, mỗi bộ hồ sơ gửi đi, mỗi cuộc điện thoại với HR, mình tự nhủ: “Cứ thử đi! Xem mình học được gì từ những trải nghiệm này”. So với bạn bè cùng trang lứa và cùng tốt nghiệp, thời gian mông lung chờ đợi đến lúc có công việc chính thức trộm vía khá ngẳn ngủi. Một số tips mình ghi chú nhanh cho các bạn đang cần ở đây nghen, nếu có thắc mắc hoặc muốn mình lên bài hoàn chỉnh về hồ sơ tìm việc, bạn đọc comment cho mình nhé:
- Tinh chỉnh CV cho phù hợp với từng vị tri ứng tuyển đã trở thành bắt buộc. Khá dễ hiểu há. Tuy nhiên với các bạn có nhiều hơn một thế mạnh, mình khuyên nên chuẩn bị 2 – 3 bản CV “gốc” cho 3 nhóm vị trí bạn muốn nộp. Ví dụ, với background Elektrotechnik tại TUM, và sau khi đọc nhiều bản tin tuyển dụng, mình tạo ra 3 CV “gốc” : 01 chuyên cho mảng Nghiên cứu, Phát triển Pin Lithium – 01 chuyên cho mảng Linh kiện điện tử & bán dẫn và 01 cho những công việc thiên về quản lý dư án kỹ thuật hoặc trợ lý dự án (những công việc “ở giữa” quản trị và kỹ thuật). Từ 3 bản CV này, mình sẽ phát triển ra những CV phái sinh, chỉnh sửa cho sát với vị trí mình nộp. 3 bộc CV này đảm bảo cho những lúc nộp đơn theo kế hoạch và cả những lúc có cơ hội bất chợt và mọi người cần chuyển tiếp CV thích hợp nhất thật nhanh mà không phải “dồn” hết tất cả kỹ năng, kiến thức kỹ thuật vào một chiếc CV dài … ba trang!
- Những kênh tìm việc làm không chính thống cực kỳ hữu ích: các hội chợ việc làm, các sự kiện từ online đến offline cho sinh viên mới ra trường đều là các nguồn xây dựng mối quan hệ network và từ đó nghe ngóng cơ hội việc làm rất lớn nha. Lời khuyên của mình: hãy mạnh dạn tham gia, nhưng hãy có sự chọn lọc sự kiện. Hoặc đó là ngành bạn mong muốn làm việc (năng lượng xanh, robotics, công nghiệp ô tô, … vân vân) HOẶC là chủ đề bạn đam mê (Giáo dục bền vững, Phụ nữ ở các vị trí lãnh đạo, Phụ nữ ngành STEM,…). Điều này khiến bạn sẽ có sự chuẩn bị tốt hơn, bạn có nhiều câu hỏi thú vị, cùng tham gia thảo luận và gây được ấn tượng lâu hơn.
- Một thông điệp bạn nên luôn ghi nhớ “Không có thất bại nào thực sự vô ích.” Sau mỗi lần phỏng vấn, dù rất mệt và rất căng thẳng vì sợ mình không đủ giỏi, mình vẫn luôn dành mười phút recap lại cuộc hội thoại vừa rồi. Phân tích nhanh điểm mạnh, điểm yếu, mình còn thiếu gì khi chuẩn bị. Khi review mình thích trả lời câu hỏi “Cuộc nói chuyện vừa rồi khiến mình hiểu gì hơn về bản thân? Mình có thích điều này, hay e dè về điều kia ở văn hóa công ty này hay không?”. Như vậy, hành trình tìm việc là một phần hành trình học về bản thân. Mình có chuẩn bị một Template Notion đơn giản cho việc review phỏng vấn ở đây, nếu bạn đọc muốn tham khảo.
III. Giai đoạn chuyển giao – Hiểu mình, hiểu người và sự chuẩn bị chậm rãi nhưng chắc chắn
So với nhiều bạn, mình đột ngột rẽ sang một định hướng khác với mong muốn ban đầu được làm cô kỹ su điện. Nhưng mình rất vui, vì công việc này kết hợp hoàn hảo kiến thức kỹ thuật nền tảng và sự thích tìm tòi, thích viết. thích bàn luận. Cụ thể là làm gì, mình xin phép giữ cho riêng mình một chút nữa thôi nhé !
Những ngày đầu đi làm, mình run và hồi hộp nhiều. Mọi thứ trong môi trường công sở đều mới mẻ: nhịp làm việc, cách giao tiếp, những cuộc họp đầu tiên với vô số từ vựng mình không rõ team đang muốn nói điều gì. Nhưng rồi dần dần, mình thở chậm và nhắc bản thân nhớ, rằng ai cũng từng bắt đầu từ con số 0. Thay vì tự ti, mình chọn cách học mỗi ngày một chút: quan sát nhiều hơn, hỏi khi cần, và tin rằng mỗi bước nhỏ đều có giá trị riêng. Điều khó nhất, lại là cân bằng giữa ngày tám tiếng trên công ty, mà vẫn phải chu toàn ăn uống, việc nhà, lo chuyện giấy tờ. “Thành công” trong mắt mình, cho giai đoạn này, không còn gói gọn trong chuyện có một công việc ổn định nữa, mà là tìm được phiên bản trưởng thành hơn. Bình tĩnh, kiên nhẫn và biết trân trọng những khoảng nghỉ ngắn giữa guồng quay.
Với những ai cũng đang bước qua giai đoạn chông chênh như mình, mình chỉ muốn chia sẻ những thói quen be bé giúp mình an yên:
- Duy trì một ngày có cấu trúc: một buổi sáng gọn gàng, vài buổi tập mỗi tuần, ăn ngủ điều độ. Dù không đi làm, đôi khi trang điểm nhẹ, thay dồ chỉn chu dù chỉ ở nhà cũng khiến mình giữ nhịp năng suất tốt hơn
- Khi cảm xúc rối bời, hãy viết chúng ra. Nếu không thích viết, bạn có thể ghi lại bằng voice memo. Những ghi chú này không nhất thiết phải hoàn hảo, nó giúp ta “giảm tải: cho não bộ của mình, xoa dịu những âu lo vừa chớm hình thành
- Khi lo âu vượt ngưỡng kiểm soát, đặt bút xuống và hít thở theo nhịp 4-7-8. Đứng dậy và đi dạo để ngừng việc ta tiếp tục trong vòng luẩn quẩn của những suy nghĩ tiêu cực
Outro – Tương lai của blog
Trời ơi bài newsletter thôi mà dài ngang ngửa những chiếc bài viết học thuật luôn rồi! Cảm ơn bạn đọc vẫn kiên nhân theo chân hành trình của mình đến tận đây. Nhân đây, mình hé lộ một xíu những dự định tiếp theo dành cho blog này:
Newsletter chia sẻ những câu chuyện đời tủn mủn, chuyện đi học, đi làm và tập làm người lớn vẫn sẽ được chia sẻ bằng tiếng Việt để kết nối với bạn bè, cộng đồng du học sinh Việt ở Đức. Tương tự thế, những bài viết chia sẻ cách học, kỹ năng cần thiết cho ngành STEM (khoa học tự nhiên và kỹ thuật) nếu nhu cầu bạn đọc, phụ huynh vẫn mong muốn – mình sẽ tiếp tục chia sẻ bằng tiếng Việt. Qua đó, cuộc sống du học và đặc biệt, bước chuyển giao từ đi học sang đi làm toàn thời gian được phản ảnh chân thực từ góc nhìn người trong cuộc.
Series kỹ năng sống, bài học cuộc sống do nhắm đến đối tượng trẻ trung và đặc biệt là bạn bè quốc tế của mình ở Đức, mình sẽ đa phần viết bằng tiếng Anh, hoặc tiếng Đức. Mình đam mê viết về làm việc hiệu quả, năng suất nhưng không burnt out, xây dựng những mối quan hệ bền vững, yêu đương ở Đức và một cuộc sống muôn màu nhưng nhiều an yên. Bài viết tiếng Anh tiếp theo sẽ sớm được lên sóng. Nếu thấy hay và bổ ích, bạn đọc có thể share, like và cho mình biết bạn mong chờ gì ở những bài viết tiếp theo nha!
Liebste Grüße aus München
Bảo Bối 🎀